Pregled voćnjaka tokom zimskog mirovanja

Objavljeno: 11 jan 2018

Pregled voćaka na prisustvo štetočina tokom zimskog perioda, je veoma značajan jer se njime može ustanoviti prisustvo i brojnost prezimljujućih formi štetočina. Na osnovu tih rezultata moguće je predvideti njihovu pojavu u toku vegetacije, da bi se moglo pravovremeno reagovati-prvim zimskim prskanjem, te na taj način izbeći iznenadne štete. Tako se štetočine posle mogu lakše suzbijati i držati pod kontrolom. Da bi se znalo koje su štetočine pronašle utočište u voćnjaku, prvo ih treba prepoznati, vizuelnim pregledom i lupom, u periodu mirovanja pa do početka vegetacije. U zavisnosti od mesta gde prezimljavaju potrebno je pregledati debla (površina ili ispod ispucale kore), korenov vrat, grane (na površini, u pukotinama, na mestu grananja, oko pupoljaka) i opalo lišće.
Polifagne štetočine koje se javljaju u koštičavim i jabučastim voćnim vrstama prezimljavaju u stadijumu jaja oko pupoljka (veliki i mali mrazovac, crveni voćni pauk), ili se jaja nalaze pod štitom uginulih ženki (zapetasta štitasta vaš), ili u jajnim leglima (gubar i kukavičja suza).

Ilustracija: voćnjak u okolini Svrljiga
Ilustracija: voćnjak u okolini Svrljiga

Druga grupa ovih štetočina prezimi u stadijumu larve različitih uzrasta na stablu (krvava vaš, kalifornijska štitasta vaš) ili formiraju zimske gusenične zapretke (žutotrba i glogovac).
Imajući u vidu značaj zimskih pregleda, savet voćarima je obavezno provere prisustvo jaja lisnih vaši, crvenog voćnog pauka, pojedinih štetnih leptira (gubar, kukavičja suza), zatim larve šljivine štitaste vaši, kalifornijske vaši, krvave vaši, zapredene gusenice smotavca…Prag štetnosti se mora utvrditi za svaku štetočinu da bi se donela odluka da li, kada i kojim preparatima treba sprovesti hemijsku zaštitu.
Ako se uoče ove štetočine, njihova brojnost se može smanjiti mehaničkim putem-skidanjem jajnih legala, guseničnih zapredaka, odsecanjem naseljenih grana i izdanaka, čišćenjem naseljene kore…
Zimsko prskanje je neophodno da bi se suzbila kruškina buva, a to se mora obaviti pre polaganja jaja, jer se tada postiže najveći uspeh, a može znatno i da smanji populaciju štitastih vašiju. Kod ostalih voćnih vrsta treba sačekati da se prezimljujući stadijumi štetočina „probude“, da bi nanesena mineralna ulja dala najjači efekat.
Lisne vaši koje imaju veliki broj generacija godišnje prezime u obliku crnih jaja koja su smeštena pojedinačno na kori jednogodišnjih i dvogodišnjih grančica. Grančice za pregled treba uzimati sa slučajno odabranih stabala na više mesta u voćnjaku. Ako se pronađe više od 25 jaja lisnih vaši na jednom metru grančica, to znači da se prva generacija može očekivati u kritičnom broju. Breskvina zelena vaš zimska jaja polaže uz pupoljke.
Osim lisnih, tokom zime možemo na voćkama i i vinovoj lozi susresti i populacije štitastih vašiju. Većina su polifagne vrste.
Šljivina štitasta vaš je jedna od najvećih štetočina šljive. Pored šljive, napada i vinovu lozu. Odrasla vaš je ljubičastosmeđa, a prezimi kao larva drugog uzrasta na granama i stablu. Vrlo je otporna na niske temperature.
Kalifornijska štitasta vaš je izraziti polifag. Najčešće se nalazi na jabuci, krušci,brekvi, ribizli, dunji, a napada i vinovu lozu. Uzrokuje sušenje stabla. Vaš ima okrugli tamnosivi štitić, a prezimi kao larva prvog ili drugog stadijuma.

Poseban problem poslednjih godina predstavlja sve veće širenje jabučne krvave vaši. Prezimljava kao larva oko korenovog vrata na dubini 10-15 centimetara, a manji deo prezimi u pukotinama ili ispod kore drveta jabuke. Prag tolerancije je deset odsto naseljenih stabla jabuke. Kolonije se vrlo lako zapažaju u vidu bele vataste navlake u pukotinama kore, ranama od rezidbe, jednogodišnjim ranama i deblu. Krvava vaš sisanjem sokova izaziva ubrzano deljenje ćelija i na oštećenom mestu dolazi do hipertrofije tkiva. To zadebljalo tkivo odumire, kora puca, suši se i dolazi do stvaranja rak-rana na granama. Rak- rane potom naseljavaju gljivice paraziti rana i staklokrilac. Krvava vaš može da podnese veoma niske temperature, i do -27 Celzijusovih stepeni. Crveni voćni pauk prezimi u stadijumu zimskih jaja koja su izrazito crvene boje. Za utvrđivnje njihovog broja uzimaju se dvogodišnje grančice sa po dva pupoljka. Kritičan broj u zimskom mirovanju je 1.000 jaja po uzorku (na jedan metar višegodišnje grančice), odnosno deset jaja po pupoljku, što znači da ako ima više-može prouzrokovati znatne štete. Da se to ne bi dogodilo
potrebno je kontrolisati piljenje larvi iz jaja, a i njihovo naseljavanje na listove. Za suzbijanje se koriste akaricidi.
Moljac (miner) kružnih mina prezimljuje u stadijumu lutke u belom kokonu koji je sa dva kraja vezan i nalazi se u pukotinama. Kritičan broj u vreme zimskog pregleda je 10-20 lutki po stablu. Jabučni cvetojed prezimljava kao odrasla štetočina u voćnjaku. Smotavci popoljaka prezimljavaju na voćkama kao gusenice na zaklonjenim mestima ili kao jajna legla. U zemlji prezimljavaju jabučne, kruškine i šljivine osice, trešnjina, kruškina stenica, voćne pipe, a u
opalom lišću mineri.

Izvor: Domaćinska kuća

Autor: Sandra Miletaković

Slučajne vesti

Pošaljite svoj komentar

Najnovije vesti na portalu

Najnoviji komentari


domaćina i domaćica

Svetlana Kovačević: Postovana ovo je samo za Srbiju. Srdacan pozdrav...
Danijela Vojcic: Postovani ,mene zanima dali je ovo samo za podrucj...
Mira: Hvala bogu da imamo i takve ministre koji se brinu...
Pcelar neutralac: "Hvalite me usta moja!" Da, toga nigde nema u okr...
Timotije: Zemlja Srbija! U normalnim zemljama se ovakva fir...
Milos Simic: Cestitke predsednici opstine Svrljig i njenim kole...
Svetlana Kovačević: Hvala i vama sto nas pratite...
Bogdan: Ministarstvo Poljoprivrede bi moralo da da odgovor...
Svetlana Kovačević: Hvala i vama. Tu smo za vas...
Niš: Tako se to radi!...