Prirodno opadanje plodova

Ilustracija: breskve, foto: pixabay
Ilustracija: breskve, foto: pixabay.com

Voćna stabla skoro svih vrsta voćaka obilno formiraju cvetove u optimalnim uslovima njihovog razvoja. Međutim, od ukupnog broja samo mali broj cvetova razvija se u plodove.

Kod jabuke je to 10-15 %; kod kruške 10-20 %; kod šljive 5-10%; kod trešnje 20-30%; kod višnje 15-35 %; kajsije 10-30%; oraha 50-70% itd. Iako se veliki broj zametne plodova pojedinih godina, u toku porasta i njihovog razvitka, ni svi zametnuti plodovi ne ostaju na rodnim grančicama do pune zrelosti ili berbe. Tokom različitih vremenskih perioda u vegetaciji dolazi do pojedinačnog ili masovnog njihovog opadanja sa krune.

Ti vremenski intervali nisu podjednaki kod svih vrsta, ali su kod većine voćaka uglavnom zajednička tri talasa opadanja plodova i to:
– prvi počinje neposredno nakon precvetavanja i obično traje 15-25 dana;
– druga perioda opadanja (tzv. junsko opadanje) počinje krajem maja i završava se u junu;
– treći talas opadanja plodova značajno je slabijeg intenziteta od prethodnih i registruje se pre berbe plodova.

Prvo opadanje plodova nastaje u rezultatu slabe i nenormalne oplodnje, a direktno je povezano i sa kritičnim vremenskim prilikama koje su karakteristične za ovaj period.

Ilustracija:zasad breskve
Ilustracija:zasad breskve, foto: Domaćinska kuća

Junsko opadanje plodova karakteristično je za jabučaste i koštičave vrste. Rizičan period u zavisnosti od feno faza razvoja ovih vrsta determiniše da stepen oplodnje, ishrana i vremenske prilike opredeljuju rodnost voćaka. Ova pojava se javlja i kao posledica nedovoljne ishranjenosti plodova azotom i ugljenim hidratima.

Ovakve promene na rodnom potencijalu voćaka, pri junskom opadanju, izražene su i poklapaju se obično sa intenzivnim porastom letorasta koji se u ovom periodu javljaju kao konkurenti plodovima u potrošnji hranljivih materija, a pogotovu vode, kao i makroelemenata azota i kalijuma. Ova se pojava intenzivira po kišnom i oblačnom vremenu, zbog nešto slabijeg odvijanja fotosinteze, a smanjuje se pri toplom i sunčanom vremenu.

U ovom stadijumu razvoja plodova samo opadanje je jače kod slabijih nego kod razvijenijih grana, a takođe je izraženije kod sitnijih plodova i kod onih plodova sa manjim brojem semenki.

Ovakva stanja u rodnosti moraju se pravovremeno sprečiti i preduprediti. Indirektna delovanja voćara, usmerena na sprečavanje značajnijeg opadanja plodova, usmerena su na primenu odgovarajućih i pravovremenih agrotehničkih mera ( a pre svega pravilna ishrana i navodnjavanje zasada), čime se obezbeđuje normalno snabdevanje voćaka organskim i mineralnim materijama, stabilizuje imunitet voćaka, smanjuje rizik od napada bolesti i štetočina. Time se znatno otklanjaju posledice junskog opadanja plodova iz rodnih zasada.