Kako proizvesti jeftinu stočnu hranu

Ilustracija: senaža, foto: Domaćinska kuća
Ilustracija: senaža, foto: Domaćinska kuća

Nije teško proizvesti kvalitetnu kabastu stočnu hranu u ravničarskim rejonima na plodnim zemljištima povoljnih fizičko-hemijskih i mehaničkih svojstava. Gajenjem kukuruza, lucerke i soje u ovim područjima se relativno jednostavno dobija kvalitetna stočna hrana.

Međutim, u brdskim i planinskim područjima na zemljištima koja su slabije plodna, strukturna i sa lošijim fizičko-hemijskim svojstvima, na povećanim nagibima, proizvodnja kvalitetne stočne hrane se suočava sa nizom ograničenja. Prvo, u brdsko-planinskim područjima klimatski uslovi su značajno nepovoljniji u odnosu na nizijsa. Zime su duže i hladnije a vegetaciona sezona počinje čak i za 20-30 dana kasnije. Drugo, zemljište u ovim rejonima je slabijeg kvaliteta, nepovoljnije strukture i najčešće se odlikuje povećanom kiselošću (nižim pH vrednostima). Nepovoljniji klimatski i edafski uslovi (fizička, hemijska i biološka svojstva zemljišta) uslovljavaju teže uspostavljanje useva, smanjene prinose a povećana kiselost čak i ne dozvoljava gajenje biljnih vrsta kao što su na primer soja i lucerka koje su najvažniji izvori proteinske hrane za životinje.

Ukoliko uzmemo u obzir činjenicu da je gajenje kukuruza na nadmorskim visinama iznad 600 metara nadmorkse visine ograničeno ili praktično nemoguće, jasno je zaključiti da su višegodišnje trave, odgovarajuće deteline i njihove smeše (detelinko-travne smeše – DTS), strna žita i prirodne livade osnovni izvori stočne hrane u brdskim i planinskim područjima.

Mnogi rezultati ukazuju da je u takvim uslovima najbolje zasnivati i gajiti detelinskotravne smeše, odnosno veštačke livade. Prednost veštačkih livada je pre svega u tome što daju visoke prinose biomase odličnog kvaliteta. Ukoliko se pravilno zasnuju i đubre i na vreme kose mogu dati preko 12 tona sena sa sadržajem sirovih proteina i preko 14%.

Savremeni trendovi idu i pravcu spravljanja senaže ili silaže od biomase detelinskotravnih smeša. To značajno olakšava rad, smanjuje potrebu za radnom snagom i povećava kvalitet i svarljivost biomase. Takođe, na nagnutim terenima veštačke livade smanjuju eroziju, čuvaju i obogaćuju zemljište i veoma pozitivno utiču na očuvanje životne sredine.